Start
 
 
Augustin Warlo Zabełkowik w Reichstagu PDF Drukuj E-mail
Napisał Kamil Kotas   
poniedziałek, 18 lipiec 2011

    Kiedy mówi się o posłach pochodzących z Zabełkowa, to zazwyczaj padają nazwiska trzech osób urodzonych we wiosce: Józef Rymer, Leonard Kupka i Wilhelm Wolnik. Najbardziej znana osoba pochodząca z Zabełkowa, czyli polski działacz narodowy i związkowy Józef Rymer, pierwszy w historii wojewoda autonomicznego województwa śląskiego był w latach 1919-1922 członkiem Sejmu Ustawodawczego odrodzonej Polski. Następny poseł to działacz ludowy Leonard Kupka, który to mandat uzyskał po śmierci innego, starszego posła w trakcie VIII kadencji sejmu PRL, i z ramienia Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL) zasiadał w ławach poselskich w latach 1982-1985. Natomiast w sejmie PRL X kadencji, w latach 1989-1991 posłem z listy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) był długoletni, zasłużony naczelnik/wójt gminy Krzyżanowice - Wilhelm Wolnik. Mało kto jednak wie, że w latach 1912-1918 posłem do Reichstagu XIII kadencji był urodzony w Zabełkowie Augustin Warlo (Augustyn Warło).

    Urodził się 6 kwietnia 1858 roku w Zabełkowie, w katolickiej rodzinie jednego z bogatszych gospodarzy we wiosce. W Zabełkowie ukończył także szkołę ludową (ówczesny odpowiednik szkoły podstawowej), do której obowiązkowo musiały uczęszczać dzieci w wieku od 6 do 13 lat. Kształcenie w szkole średniej kontynuował w Królewskim Gimnazjum Ewangelickim w Raciborzu, gdzie też zapewne zdał maturę umożliwiającą mu dalsze kształcenie na Akademii Rolniczej w Bonn-Poppelsdorf. W czasie studiów miał działać w organizacjach studenckich. Wydaje się, że po zakończeniu studiów nie wrócił już do Zabełkowa, gdyż pracował w różnych śląskich miastach. W latach 1882-1883 pracował jako mierniczy w Królewskiej Komisji Specjalnej we Wrocławiu. W latach 1884-1887 pracował na takim samym stanowisku w Raciborzu, w roku 1888 w Bytomiu, a w latach 1889-1892 w Gliwicach. W roku 1893 awansował na stanowisko Głównego Mierniczego i został naczelnikiem Królewskiej Komisji Specjalnej w Gliwicach.

    Jeśli chodzi o aktywność polityczną Augustina Warlo, to początkowo działał jako samorządowiec, sprawując w latach 1896-1902 mandat radnego miejskiego w Gliwicach, gdzie mieszkał. Od roku 1903 pełnił tamże urząd nieetatowego radcy miejskiego, czyli wchodził w skład zarządu miejskiego. W roku 1912 postanowił spróbować swych sił w walce o mandat poselski do Reichstagu - Parlamentu Rzeszy Niemieckiej. W wyborach wystartował w okręgu Lubliniec-Toszek-Gliwice z listy katolickiej partii Centrum - przez lata najbardziej popularnego ugrupowania politycznego wśród Górnoślązaków. Można przypuszczać, że już jako samorządowiec był działaczem tej partii, gdyż inaczej miałby pewnie kłopoty w pozyskaniu poparcia dla swej kandydatury. Okręgi wyborcze były wówczas jednomandatowe, więc kiedy w pierwszej turze nie uzyskał wymaganych ponad 50% głosów, to w drugiej turze przyszło mu się zmierzyć z kandydatem Polaków - narodowcem ks. Jankowskim. Walka wyborcza była zacięta, ale Warlo pokonał w końcu swego przeciwnika uzyskując 51,42%, czyli 14 109 głosów, podczas, gdy kandydat Polaków otrzymał 13 332 głosy. Co ciekawe w wyborach w skali całego Cesarstwa zwyciężyli socjaliści (SPD), zdobywając 110 mandatów, a partia Centrum uplasowała się na drugim miejscu z 91 mandatami. Jednak na Górnym Śląsku rozumianym wtedy jako teren rejencji opolskiej, zwyciężyło właśnie Centrum, zdobywając 7 z 12 mandatów. Polacy zdobyli w regionie 4 mandaty, 1 mandat zdobyła partia Niemiecko-konserwatywna a socjaliści nie zdobyli żadnego! W nowym parlamencie Warlo wszedł w skład komisji do spraw zaopatrzenia. XIII kadencja, w czasie której pochodzący z Zabełkowa poseł pełnił swój mandat uległa przedłużeniu, gdyż w roku 1917, w czasie toczącej się wojny nie chciano urządzać wyborów, więc trwała ona aż do upadku Cesarstwa w końcu roku 1918. Augustin Warlo zmarł jednak przed końcem tej przedłużonej kadencji - 5 lutego 1918 roku w Gliwicach.

    Ciekawie wyglądały zmagania o mandat po zmarłym pośle. Wygrał je kandydat Polaków Wojciech Korfanty. Ale o tym więcej już w artykule innego autora, na stronie: http://ciekawostkihistoryczne.pl/2010/09/12/czerwiec-1918-niemcy-glosuja-za-oddaniem-slaska-i-poznania-polsce/

Image

źródło zdjęcia:

Reichstags-Handbuch, Bd.: 1912: 13. Legislaturperiode, Berlin, 1912, s. 483,

dostępne na: http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb00003460/images/index.html?nativeno=483

***

(w pisaniu wykorzystano materiały ze stron: http://de.wikipedia.org; http://ciekawostkihistoryczne.pl; http://daten.digitale-sammlungen.de; forum gazeta.pl; www.reichstag-abgeordnetendatenbank.de; http://biosop.zhsf.uni-koeln.de/ParlamentarierPortal)


Kamil Kotas

Ostatnia aktualizacja ( poniedziałek, 18 lipiec 2011 )
< Poprzedni   Następny >